Aparat na zęby: rodzaje, ceny i kiedy warto go założyć?

Dlaczego warto leczyć wady zgryzu?

Leczenie ortodontyczne pozwala skorygować nieprawidłowo ustawione zęby. Nowoczesne aparaty ortodontyczne poprawiają estetykę twarzy. Poprawiają także funkcję żucia pokarmów. Aparaty ortodontyczne hamują proces ścierania zębów. Przeciwdziałają one również próchnicy. Niewłaściwie ułożone zęby utrudniają prawidłową higienę. Wady zgryzu mogą prowadzić do problemów zdrowotnych. Należą do nich bóle głowy czy problemy żołądkowe. Prawidłowe ustawienie zębów ułatwia codzienną higienę. Zapobiega to powstawaniu próchnicy. Unika się przeciążenia zębów. Eliminuje to związane z tym dolegliwości bólowe. Prawidłowe ustawienie stawów skroniowo-żuchwowych jest kluczowe. Może ono zapobiec bólom głowy i kręgosłupa. U dzieci dbanie o zęby chroni przed ścieraniem. Zapobiega również pękaniu szkliwa. W Polsce 80% dzieci w wieku 7-18 lat ma różnego rodzaju wady zgryzu.

Rodzaje aparatów ortodontycznych

Istnieją dwa główne rodzaje aparatów. Wyróżniamy aparaty stałe i zdejmowane. Aparaty ortodontyczne mogą być stałe lub ruchome. Wybór zależy od wady zgryzu pacjenta. Zależy też od wieku i preferencji.

Aparaty stałe

Aparaty stałe mocuje się na zębach. Pozostają tam przez cały okres leczenia. Stosuje się je głównie u dorosłych pacjentów. Są bardzo skuteczne w korygowaniu złożonych wad. Istnieje kilka typów aparatów stałych:

• Aparaty metalowe: Są najbardziej tradycyjnym rozwiązaniem. Składają się z metalowych zamków i łuków. Są widoczne na zębach.
• Aparaty estetyczne: Wykonane są z materiałów mniej widocznych. Może to być porcelana lub kryształ. Zamki mają kolor zbliżony do zębów.
• Aparaty samoligaturujące: Używają specjalnych klipsów zamiast gumek. Zmniejsza to tarcie. Wizyty kontrolne mogą być rzadsze.
• Aparaty lingwalne: Umieszcza się je po wewnętrznej stronie zębów. Są całkowicie niewidoczne z zewnątrz.

Aparaty ruchome (zdejmowane)

Aparaty ruchome pacjent może samodzielnie zdejmować. Stosuje się je często u dzieci i młodzieży. Umożliwiają one korektę niedużych wad zgryzu. Ruchome aparaty na zęby są skuteczne przy niewielkich wadach. Aparaty zdejmowane są zwykle wykorzystywane przy mniejszych problemach. Skuteczność leczenia zależy od pacjenta. Noszenie aparatu zgodne z zaleceniami jest kluczowe. Rodzaje aparatów ruchomych:

• Aparaty płytkowe (jednoszczękowe): Składają się z akrylowej płytki i elementów drucianych. Działają na jedną szczękę.
• Aparaty blokowe: Działają jednocześnie na górną i dolną szczękę. Korygują wzajemne położenie łuków zębowych.
• Aparaty Twin Block: Składają się z dwóch oddzielnych części. Noszone razem korygują wady. Stosuje się je głównie do leczenia tyłozgryzu. Leczenie tym aparatem jest mało inwazyjne. Uważa się je za fizjologiczne.

Aparaty nakładkowe (Alignery)

Aparaty nakładkowe to przezroczyste szyny. Wykonuje się je indywidualnie dla pacjenta. Należą do nich systemy Invisalign czy Clear Aligner. Są one estetyczne i dyskretne. Pacjenci chwalą ich niewidoczność. Noszenie metalowego aparatu wpływa na mowę. Aparaty nakładkowe nie powodują tego problemu. Oferują one znacznie mniejszy dyskomfort noszenia. Rosnąca popularność tych aparatów jest widoczna. Stają się trendem wśród dorosłych. Coraz częściej poleca się je także młodzieży i dzieciom.

Aparaty ortodontyczne dla dzieci

Zdejmowany aparat na zęby stosuje się u dzieci. Jest to zazwyczaj do około 12 roku życia. Proces wzrostu kości u dzieci nie jest zakończony. Terapia aparatem zdejmowanym może zapobiec pogłębianiu się wady. Aparat ruchomy na zęby dla dzieci stosuje się najczęściej na początku terapii. Aparaty dla najmłodszych są z elastycznego materiału. Jest on bezpieczny dla delikatnych tkanek. Pierwszej oceny zgryzu dziecka można dokonać w wieku 2-3 lat. W wieku 7 lat wskazana jest wizyta kontrolna. Ortodonta oceni rozwój uzębienia. Rodzice często zgłaszają się do ortodonty w wieku 8-12 lat. Dzieje się to na wskazanie innych specjalistów. Aparaty ruchome wymagają dużej dyscypliny od dziecka i rodziców. Leczenie aparatem stałym u dzieci jest możliwe. Uważa się je za bardziej skuteczne. Jest też często bardziej komfortowe od aparatów ruchomych. Należy przekazać dzieciom zalety korygowania wad. Pomaga to w motywacji do noszenia aparatu.

Aparaty ortodontyczne dla dorosłych

Leczenie ortodontyczne nie ma górnej granicy wieku. Aparat na zęby zdejmowany jest opcją dla dorosłych. Aparaty stałe stosuje się głównie u dorosłych. Nowoczesne technologie oferują dyskretne rozwiązania. Należą do nich aparaty estetyczne i nakładkowe.

Ja założyłam aparat w wieku 32 lat i to była najlepsza moja decyzja!

— Milena. Coraz więcej dorosłych decyduje się na leczenie. Chcą poprawić estetykę uśmiechu. Zależy im też na zdrowiu.

Ile kosztuje aparat na zęby?

Koszt aparatu ortodontycznego znacznie się różni. Zależy od rodzaju aparatu. Zależy też od indywidualnego przypadku. Pacjenci powinni brać pod uwagę kwestie finansowe. Wybór aparatu powinien uwzględniać budżet.

Rodzaj aparatu	Orientacyjny koszt za łuk	Orientacyjny koszt za komplet (2 łuki)
Stały metalowy	1 500 - 5 000 zł	6 000 - 10 000 zł
Stały estetyczny (porcelanowy/kryształowy)	2 200 - 4 500 zł	4 400 - 9 000 zł
Stały samoligaturujący (metalowy)	4 500 zł
Stały samoligaturujący (estetyczny)	5 500 - 6 000 zł
Stały lingwalny (standardowy/indywidualny)	4 500 - 12 000 zł
Ruchomy/Zdejmowany (ogólnie)		500 - 2 500 zł
Ruchomy Twin Block		1 300 - 2 000 zł
Nakładki (Invisalign/Clear Aligner)		8 000 - 16 000 zł (cała terapia)

Dodatkowe koszty leczenia

Leczenie ortodontyczne to nie tylko koszt aparatu. Wymaga ono regularnych wizyt kontrolnych.

• Wizyty kontrolne: Kosztują od 100 do 600 zł. Odbywają się co 4-8 tygodni.
• Aparat retencyjny: Jest niezbędny po zdjęciu aparatu stałego. Kosztuje od 400 do 1200 zł. Zapobiega przesunięciu zębów.
• Diagnostyka: Przed leczeniem potrzebne są zdjęcia RTG. Wyciski i analiza zgryzu są konieczne. Koszt diagnostyki to 100-700 zł.

Przed rozpoczęciem leczenia skonsultuj się z ortodontą. Poznaj pełen kosztorys terapii. Uwzględnia on wszystkie etapy leczenia. Warto rozważyć płatności na raty. Jest to opcja, jeśli finanse są ograniczone.

Jest to spory koszt, wiadomo - jedna szyna około 1500zł plus co dwa miesiące wizyta za jakieś 150zł, ale myślę, że warto.

— Rafał.

Refundacja aparatu na zęby przez NFZ

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oferuje refundację. Dotyczy ona aparatów ortodontycznych dla dzieci. Dofinansowanie jest dostępne do 12 roku życia. NFZ refunduje jedynie aparaty ruchome. Obejmuje to najprostsze modele aparatów. Aparaty stałe nie są refundowane przez NFZ. Średni czas oczekiwania na leczenie na NFZ jest długi. Wynosi około 21 miesięcy.

Jak dbać o aparat ortodontyczny i higienę jamy ustnej?

Noszenie aparatu stałego wymaga dokładnej higieny. Resztki jedzenia łatwo dostają się pod elementy aparatu. Może to prowadzić do próchnicy. Używaj specjalnych szczoteczek do aparatów stałych. Szczoteczki międzyzębowe są bardzo pomocne. Nici dentystyczne do aparatów ortodontycznych ułatwiają czyszczenie. Zaleca się regularne usuwanie kamienia nazębnego. Wykonuje je higienistka stomatologiczna. Zdejmowany aparat również wymaga czyszczenia. Czystość aparatu jest ważna. Zapobiega to problemom w jamie ustnej. Aparat powinien być zdejmowany na czas posiłków. Czyść go po każdym jedzeniu. Używaj dedykowanych środków czyszczących. Nie wkładaj aparatu do gorącej wody. Może to spowodować jego deformację. Codzienna higiena jamy ustnej jest ważna. Dotyczy to zarówno zębów, jak i aparatu.

Nosiłam aparat 2 lata, na początku było ciężko, druty raniły mi dziąsła i wargi.

— Prinzessin. Pamiętaj, że początkowy dyskomfort jest normalny. Jama ustna potrzebuje czasu na adaptację.

Jak długo trwa leczenie ortodontyczne?

Czas leczenia aparatem ortodontycznym jest zróżnicowany. Zależy od wady zgryzu. Zależy też od rodzaju aparatu. Minimalny czas leczenia aparatem stałym to 12-18 miesięcy. Leczenie ortodontyczne trwa średnio 2 lata. Aparat ruchomy nosi się zazwyczaj 12-16 godzin dziennie. Czas całkowitego leczenia zależy od wady. Wpływa na niego również samodyscyplina pacjenta.

Leczenie aparatem ortodontycznym jest dość długie, bo przesuwanie się zębów wiąże się ze zmianami w tkance kostnej pacjenta.

Czy aparat zmienia rysy twarzy?

Leczenie ortodontyczne wpływa na ustawienie zębów. Może to subtelnie zmienić profil twarzy. Wargi mogą ułożyć się inaczej. Korekta zgryzu poprawia proporcje dolnej części twarzy. Prawidłowe ustawienie zębów i zgryzu może wpłynąć na wygląd. Może nawet opóźnić pewne procesy starzenia.

Wybór aparatu i ortodonty

Obecnie istnieje wiele aparatów. Pozwalają one na efektywne leczenie. Warto skonsultować wybór aparatu z ortodontą. Specjalista oceni wadę zgryzu. Zaproponuje najlepsze rozwiązanie. Przy wyborze aparatu rozważ komfort. Zastanów się też nad skutecznością leczenia. Warto udać się do ortodonty. Zrób to, jeśli zauważysz objawy nieprawidłowego zgryzu. Rodzice powinni sugerować rozwiązanie dla dzieci. Wybierając ortodontę, szukaj specjalistów w swojej okolicy. Możesz znaleźć kliniki w Krakowie, Poznaniu czy Trójmieście.

Najczęściej zadawane pytania

Odpowiedzi na pytanie "Nosiłaś/eś aparat ortodontyczny?" (na podstawie ankiety z 86 głosów).